Την ενεργοποίηση των συνεταιριστικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα του γάλακτος, έτσι ώστε να δημιουργήσουν ενιαίο σήμα φρέσκου γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων, είχαν ως αποτέλεσμα αφενός μεν η κρίση στην οποία έχει περιέλθει ο κτηνοτροφικός κλάδος αφετέρου δε οι πρόσφατες «αναταράξεις» στην αγορά. Την ίδια στιγμή, σε κάποιες περιοχές της χώρας εντείνονται οι προσπάθειες για τη δημιουργία νέων συνεταιριστικών τυροκομικών μονάδων.

Πριν λίγες μέρες στο Βόλο πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της τοπικής Ένωσης Συνεταιρισμών (η οποία παράγει μεταξύ άλλων το γνωστό γάλα ΕΒΟΛ που βρίσκεται ήδη στα ράφια των αθηναϊκών σούπερ μάρκετ) και του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, σύσκεψη στην οποία συμμετείχαν κυρίως συνεταιριστές και εκπρόσωποι συνεταιριστικών γαλακτοβιομηχανιών οι οποίες έχουν σημαντικό ρόλο στις τοπικές αγορές αλλά και πανελλαδικά. Σύμφωνα με πληροφορίες, αποφασίστηκαν κάποιες άμεσες αλλά και μεσοπρόθεσμες κινήσεις για το ξεπέρασμα της παρατεταμένης κρίσης του κλάδου, με σημαντικότερη εκείνη της συνεργασίας των υφιστάμενων συνεταιριστικών γαλακτοβιομηχανιών για την παραγωγή και διακίνηση μιας νέας ενιαίας «ετικέτας» φρέσκου γάλακτος.

Στο εγχείρημα θεωρείται ότι μπορούν άμεσα να «μπούν» η Ένωση του Βόλου με το ΕΒΟΛ, η Ένωση των Τρικάλων με το ΤΡΙΚΚΗ που έχει δίκτυο στη Δυτική Θεσσαλία, τη Δυτική Μακεδονία και την Αθήνα, η Ένωση της Αχαϊάς με το ΠΡΩΤΟ που κυκλοφορεί κυρίως στην Πελοπόννησο κ.λπ.

Σημείο κλειδί του συνεταιριστικού εγχειρήματος αποτελεί η πρόσφατη συμφωνία της ΠΑΣΕΓΕΣ για την απόκτηση του 12% των σούπερ μάρκετ «Ελληνική Διατροφή» (πρώην Coop Καταναλωτής) ανεβάζοντας έτσι στο 51% το ποσοστό των συνεταιρισμών στην συγκεκριμένη εταιρεία.Και τούτο διότι, τα 1600 σημεία πώλησης που ελέγχει το δίκτυο της «Ελληνικής Διατροφής» δίνουν τη δυνατότητα ταχείας και άμεσης επαφής του νέου «σήματος» με το καταναλωτικό κοινό.

Επιπλέον, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες, οι συνεταιριστικές βιομηχανίες έχουν στα χέρια τους έρευνες αγοράς που αποδεικνύουν ότι συνολικά οι καταναλωτές, αλλά κυρίως εκείνοι της περιφέρειας, έχουν υψηλούς δείκτες εμπιστοσύνης στα συνεταιριστικά προϊόντα και εμφανίζονται έτοιμοι να τα στηρίξουν και σε αγοραστικό επίπεδο. Αναφέρεται μάλιστα προς επίρρωση του ισχυρισμού, το περιστατικό με το μποϊκοτάζ που έκαναν οι κάτοικοι του Βόλου σε γνωστή αλυσίδα σούπερ μάρκετ όταν, το 2008, έβγαλε από τα ράφια του το γάλα ΕΒΟΛ, με αποτέλεσμα να το επαναφέρει εσπευσμένα.

Μπαίνουν μέσα

«Οι τιμές που αγοράζουν οι βιομηχανίες το γάλα από τους παραγωγούς είναι εξοντωτικές. Από 0,55 ευρώ που αγόραζαν το 2008 το κιλό, φέτος κατά μέσο όρο δίνουν 0,33 ευρώ. Κάποιες βιομηχανίες εκβιάζουν για να μειώσουν ακόμα περισσότερο την τιμή αγοράς, ακόμα και στα 0,21 ευρώ. Αν υπολογίσει κανείς ότι το «όριο ασφάλειας» για τον παραγωγό είναι 0,35 λεπτά το κιλό καταλαβαίνετε πως οι γαλακτοπαραγωγοί «μπαίνουν μέσα», ενώ οι τιμές στα ράφια παραμένουν υψηλές για τους καταναλωτές» υποστηρίζει ο Παναγιώτης Πεβερέτος, πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, ο οποίος επιβεβαιώνει τις προθέσεις των συνεταιριστών λέγοντας ότι «στόχος των οργανώσεων είναι τα συνεταιριστικά γαλακτοκομικά προϊόντα στην Ελλάδα να καταλάβουν σημαντικό μερίδιο της αγοράς, διατηρώντας χαμηλά την τιμή και ψηλά τα standards ποιότητας».

Ο ίδιος εξηγεί τις δυσκολίες που έχουν σήμερα τα προϊόντα μικρής παραγωγής για να καταφέρουν να «μπούν» στα σούπερ μάρκετ: «Έχουμε να αντιμετωπίσουμε τον πόλεμο των καρτέλ και κυρίως των σούπερ μάρκετ που ζητούν υπέρογκα ποσά για να τοποθετήσουν τα προϊόντα μας στα ράφια τους με αποτέλεσμα να αυξάνουν κατά πολύ το κόστος τους», υπογραμμίζει και αποκαλύπτει ότι σε μία περίπτωση «για 13 κωδικούς συνεταιριστικών γαλακτοκομικών προϊόντων έχουν ζητηθεί μέχρι και 2 εκατ. ευρώ μόνο και μόνο για να τοποθετηθούν στα ράφια συγκεκριμένης αλυσίδας».

Ειδικά για τη στροφή μερίδας των καταναλωτών προς τα γάλατα μακράς διαρκείας, ο Παναγιώτης Πεβερέτος υποστηρίζει: «Η ποιότητα του φρέσκου γάλακτος είναι αναντικατάστατη. Τα μακράς διαρκείας γάλατα είναι χαμηλότερης ποιότητας γιατί έχουν παστεριωθεί σε υψηλές θερμοκρασίες με αποτέλεσμα να έχουν χάσει πολλές από τις θρεπτικές ουσίες τους. Έτσι δικαιολογείται η φθηνότερη τιμή τους σε σχέση με το φρέσκο» σημειώνει δε ότι οι συνεταιρισμοί δραστηριοποιούνται μόνο στην παραγωγή φρέσκου γάλακτος.

Νέες επενδύσεις

Οι καλές επιδόσεις συνεταιριστικών τυροκομικών και γαλακτοκομικών επιχειρήσεων που λειτουργούν σε διάφορες περιοχές της χώρας και καταφέρνουν, αφενός μεν να έχουν κέρδη παράγοντας ποιοτικά προϊόντα και αφετέρου να διασφαλίζουν, σε περίοδο κρίσης, το εισόδημα των κτηνοτρόφων τους, έχει «παρακινήσει» και άλλες συνεταιριστικές Ενώσεις που προχωρούν στη δημιουργία νέων τυροκομείων. Σημείο αναφοράς και παράδειγμα προς μίμηση αποτελεί η ΕΑΣ Καλαβρύτων που προ ολίγων ημερών τελείωσε και εγκαινίασε τις νέες εγκαταστάσεις της. Η Ένωση από την Πελοπόννησο έχει καθιερώσει τα προϊόντα της στην αγορά και στη συνείδηση του καταναλωτικού κοινού, λειτουργεί βάσει συντονισμένου επιχειρηματικού σχεδίου και προχωρά συνεχώς σε νέες επενδύσεις. Ταυτόχρονα, διατηρεί και αυξάνει το εισόδημα 1.200 συνολικά οικογενειών από την ευρύτερη περιοχή.

Ειδικότερα, στη δημιουργία συνεταιριστικών τυροκομείων προσανατολίζονται:

Η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Αιτωλοακαρνανίας, με έδρα το Αγρίνιο, η διοίκηση του οποίου σχεδιάζει να αξιοποιήσει το πλούσιο δυναμικό της περιοχής σε ζωικό κεφάλαιο, δημιουργώντας μια εύρωστη μονάδα που θα παράγει γαλακτοκομικά προϊόντα.
Η Ένωση Συνεταιρισμών Λέσβου, η οποία με «πυρήνα» 10 πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς προωθεί τη δημιουργία συνεταιριστικού εργοστασίου επεξεργασίας γάλακτος, αλλά και μονάδα επεξεργασίας τυρόγαλου.
Η ΕΑΣ Ηλείας – Ολυμπίας, η οποία μελετά τη δημιουργία, σε συνεργασία με το Δήμο, μιας γαλακτοκομικής – τυροκομικής μονάδας, που θα στηριχθεί στα 34.000 αμνοερίφια του Νομού και στους χιλιάδες κτηνοτρόφους του, αφού στο Νομό Ηλείας το 52% του ενεργού πληθυσμού ασχολείται με τη Γεωργία και την Κτηνοτροφία.
Οι βασικοί συνεταιριστικοί παίχτες

Οι βασικοί συνεταιριστικοί «παίχτες» στην αγορά του γάλακτος είναι:

Η ΕΒΟΛ που δραστηριοποιείται σε όλη την γκάμα των γαλακτοκομικών ειδών. Σήμερα παράγει 28 κωδικούς, οι οποίοι διανέμονται και εκτός των ορίων του νομού Μαγνησίας σε όλη την επικράτεια με στόχο να διοχετευτούν και σε ανεπτυγμένες αγορές του εξωτερικού με πρώτη προτεραιότητα την Αγγλία. Η δυναμικότητα επεξεργασίας της μονάδας είναι 30 τόνοι αγελαδινό γάλα, 15 τόνοι αιγοπρόβειο και 5 τόνοι γίδινο γάλα.
Η ΤΡΙΚΚΗ που παράγει 36 κωδικούςγαλακτοκομικών ειδών. Η εργοστασιακή μονάδα της εταιρείας ελέγχεται κατά 85% από την Ένωση Τρικάλων και κατά 15% από την ΕΑΣ Καρδίτσας. Σήμερα, η Τρίκκη εμφιαλώνει περί τους 12.000 τόνους γάλα, αγελαδινό και γίδινο.
Η ΠΡΩΤΟ. Η «Πρότυπος Συνεταιριστική Βιομηχανία Γάλακτος Πατρών» του Συνεταιρισμού Αγελαδοτρόφων Νομού Αχαΐας διαθέτει ιδιόκτητο εργοστάσιο επεξεργασίας γάλακτος από το 1962. Απασχολεί 50 άτομα και έχει δυναμικότητα 30τόνων γάλακτος ημερησίως. Διαθέτει πέντε κωδικούς προϊόντων οι οποίοι διακινούνται κυρίως εντός του νομού.