Category: ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ


Νέα δεδομένα δημιουργεί πρόταση της Κομισιόν στους κτηνιατρικούς ελέγχους που γίνονται στο σφαγείο. Η πρόταση τροποποιεί τους Κανονισμούς 853 και 854 του 2004 και τον 2074 του 2005. Ο νέος Κανονισμός οδεύει προς την τελική του μορφή και οι αλλαγές θα τεθούν σε εφαρμογή από την 1η Ιουνίου 2014. Η πρόταση της Κομισιόν θεωρήθηκε από ομάδα Ευρωβουλευτών της Επιτροπής για την ασφάλεια των τροφίμων ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε προβλήματα και κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και κατέθεσαν ψήφισμα στο οποίο υποστήριζαν ότι θα οδηγούσε σε «περιορισμό των καθηκόντων ελέγχου των επίσημων κτηνίατρων». Όμως στην ψηφοφορία που έγινε πρόσφατα απορρίφθηκε το ψήφισμα. 

Οι αλλαγές που φέρνει ο νέος Κανονισμός είναι οι εξής: 

Στον 853/2004: 

– Σύμφωνα με το Παράρτημα 2 του εν λόγω κανονισμού οι υπεύθυνοι των σφαγείων απαιτείται να ζητούν και να λαμβάνουν πληροφορίες για την κατάσταση της εκμετάλλευσης από την οποία προέρχεται το ζώο ή την κατάσταση της υγείας των ζώων στη συγκεκριμένη περιφέρεια.

Αυτό που θα προστεθεί με το νέο κανονισμό, είναι ότι στις πληροφορίες που θα παρέχονται στο σφαγείο θα περιλαμβάνεται η θέσπιση ειδικών κανόνων σχετικά με τους επίσημους ελέγχους για την ανίχνευση Trichinella στο κρέας στις εκμεταλλεύσεις που εφαρμόζουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού.

– Στον κανονισμό θεσπίζονται οι προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες το κρέας που προέρχεται από ζώα που έχουν υποβληθεί σε επείγουσα σφαγή εκτός σφαγείου, είναι κατάλληλο για κατανάλωση για τον άνθρωπο.

Δεδομένου ότι το κρέας των ζώων που έχουν υποβληθεί σε επείγουσα σφαγή και το οποίο έχει επιτυχώς διέλθει από υγειονομική επιθεώρηση, δεν αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, η απαίτηση για ειδικό σήμα καταλληλότητας και ο περιορισμός στην εθνική αγορά θα πρέπει να διαγραφεί από τον εν λόγω κανονισμό.

Στον 854/2004: 

– Στα προ της σφαγής καθήκοντα των επίσημων βοηθών που επικουρούν τον επίσημο κτηνίατρο, θα συμπεριλαμβάνεται και η προεπιλογή των ζώων με ανωμαλίες, ενώ μέχρι τώρα επιτρεπόταν να «διενεργούν απλώς αρχικό έλεγχο των ζώων και να βοηθούν σε καθαρά πρακτικά καθήκοντα».

– Απλοποιούνται οι διαδικασίες επιθεώρησης μετά τη σφαγή των χοίρων και παραμένει μόνο η μακροσκοπική εξέταση σφαγίου και εντοσθίων. Λεπτομερέστερη εξέταση με τομές και ψηλάφηση προβλέπεται «όταν τα επιδημιολογικά ή άλλα στοιχεία από την εκμετάλλευση προέλευσης των ζώων, οι πληροφορίες για την τροφική αλυσίδα ή τα ευρήματα της επιθεώρησης μετά τη σφαγή και/ή η μακροσκοπική ανίχνευση μετά τη σφαγή σημαντικών ανωμαλιών δείχνουν ενδεχόμενους κινδύνους για τη δημόσια υγεία, την υγεία των ζώων ή την καλή διαβίωση των ζώων» και ανάλογα με τους κινδύνους που εντοπίζονται.

Για τη συγκεκριμένη τροποποίηση η Κομισιόν επικαλείται επιστημονική γνώμη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια Τροφίμων (EFSA), σύμφωνα με την οποία οι ψηλαφήσεις και οι τομές κατά την επιθεώρηση μετά τη σφαγή ενέχουν κίνδυνο διασταυρούμενης μόλυνσης κι επομένως θα πρέπει να απαιτούνται μόνο όταν έχουν εντοπιστεί ανωμαλίες.

– Στην επιθεώρηση στο σφαγείο, και δίπλα στους ειδικούς κινδύνους που ήδη προβλέπεται να εξετάζει ο επίσημος κτηνίατρος, προστίθεται και η Salmonella στο χοίρειο κρέας.

 Στον 2074/2005: 

– Οι απαιτήσεις για οπτική προαιρετική επιθεώρηση των χοίρων μετά τη σφαγή απαλείφονται, καθώς έχουν οριστεί από την σχετική τροποποίηση του 854/2004, όπως αναφέραμε παραπάνω.

 Σημειώνουμε ότι εφόσον εγκριθεί και δημοσιευτεί ο νέος Κανονισμός, όλες οι τροποποιήσεις θα αρχίσουν να ισχύουν από την 1η Ιουνίου 2014, εκτός από όσα αναφέρονται για τη Salmonella, που θα αρχίσει να ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2015. 

Advertisements

sunedrio_tzp_1

Το Τμήμα Ζωικής Παραγωγής του ΤΕΙ Φλώρινας, υπό την καθοδήγηση της έμπειρης ερευνητικής ομάδας που διαθέτει, προβαίνει σε σειρά ερευνητικών εργασιών με τη αθρόα συμμετοχή φοιτητριών και φοιτητών, για τη διερεύνηση των δυνατοτήτων μεταφοράς σημαντικών για την υγεία του καταναλωτή ιδιοτήτων αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών στο αυγό και στο κρέας πουλερικών.

Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση «ήδη έχουν ολοκληρωθεί (άνοιξη- φθινόπωρο 2012) οι εργασίες, στις οποίες μελετήθηκε η επίδραση των φλοιών σπόρων σουσαμιού στην ποιότητα των πτηνοτροφικών προϊόντων και τα αποτελέσματα των εργασιών αυτών θα ανακοινωθούν, μεταξύ άλλων και στο 4ο Τεχνολογικό Συνέδριο που θα γίνει στη Θεσσαλονίκη (ανακοίνωση συνεδρίου στο site Ζωικής Παραγωγής http://ap.florina.teikoz.gr), ενώ την περίοδο αυτή (Νοέμβριος- Δεκέμβριος 2012), έχουν εγκατασταθεί στις εγκαταστάσεις του αγροκτήματος της Φλώρινας, νέα πειραματικά προγράμματα στα οποία μελετάται η επίδραση των φύλλων της ρίγανης στα ποιοτικά χαρακτηριστικά των πτηνοτροφικών προϊόντων. Την αμέσως επόμενη περίοδο πρόκειται οι ερευνητικές αυτές εργασίες να εφαρμοστούν και στα υπόλοιπα αγροτικά ζώα που διαθέτει το αγρόκτημα (χοίροι, μικρά και μεγάλα μηρυκαστικά).

Τόσο ο σπόρος του σουσαμιού όσο και το φυτό της ρίγανης περιέχουν σημαντικούς αντιοξειδωτικούς παράγοντες, οι οποίοι όπως αποδεικνύεται πειραματικά, είναι δυνατό να περάσουν στα πτηνοτροφικά προϊόντα και μέσω αυτών στη διατροφική αλυσίδα των καταναλωτών, συμβάλλοντας σημαντικά στη βελτίωση της υγείας τους. Οι αντιοξειδωτικές ουσίες εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες που δημιουργούνται στον οργανισμό των καταναλωτών και προκαλούν σημαντικές βλάβες στη λειτουργία του.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι πειραματικές αυτές εργασίες, οι οποίες συμβάλλουν στην ολοκληρωμένη εκπαίδευση των φοιτητριών και φοιτητών του Τμήματος Ζωικής Παραγωγής έχουν αυστηρά εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν χρηματοδοτούνται, σε αντίθεση με την αθρόα χρηματοδότηση άλλων Τμημάτων ΑΕΙ και ΤΕΙ. Αποτελούν μια πραγματικά καινοτόμο δράση, που συμβάλλει θετικά στην ακόμη μεγαλύτερη ποιοτική αναβάθμιση του προγράμματος σπουδών του Τμήματος Ζωικής Παραγωγής, του οποίου το επίπεδο σπουδών, όπως προκύπτει ξεκάθαρα από την έκθεση της Εξωτερικής Αξιολόγησης, κατατάσσεται δικαίως μεταξύ των πρώτων Τμημάτων ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας».

Μία μονάδα περίπου 200 τμ। μπορεί να δώσει μέχρι 3.200 κοτόπουλα τον χρόνο. Κοτόπουλα ελευθέρας βοσκής και κοκοράκια έρχονται να στηρίξουν το εισόδημά σας.

Η εκτροφή σε μία μεσαία μονάδα παραγωγής (εσωτερικού χώρου και εμβαδού 200 τ.μ.) μπορεί να αυξήσει το ετήσιο σας εισόδημα κατά 7.000 ευρώ, ενώ, αν δραστηριοποιηθείτε στην εκτροφή πουλερικών ελεύθερης βοσκής, το έσοδο μπορεί να είναι σημαντικά υψηλότερο.

Μάλιστα, σήμερα οι μεγάλες πτηνοτροφικές εταιρείες -όπως είναι ΠΙΝΔΟΣ, ΜΙΜΙΚΟΣ, ΑΡΤΑ- «κλείνουν» συμβάσεις με πτηνοπαραγωγούς για να τους προμηθεύουν κοτόπουλα. Στο 1,5 ευρώ διαμορφώνεται η μέση τιμή ανά κιλό για τα κοτόπουλα που εκτρέφονται σε εσωτερικούς χώρους και αυξάνεται για τα κοτόπουλα ελεύθερης βοσκής και τα κοκοράκια.
Μάλιστα, οι εταιρείες αναλαμβάνουν να προμηθεύσουν τους παραγωγούς με τους νεοσσούς αλλά και την τροφή. Ετσι ο παραγωγός θα πρέπει να διαθέτει μόνο τον απαραίτητο στεγασμένο χώρο ή ανοικτή έκταση, ανάλογα με το είδος της εκτροφής που θα επιλέξει.
Τα κοτόπουλα που εκτρέφονται για την παραγωγή κρέατος ονομάζονται κοτόπουλα πάχυνσης και αποτελούν τον μεγαλύτερο αριθμό εκτρεφομένων ζώων στην ΕΕ.
Ας σημειωθεί ότι μία μεσαία μονάδα (περίπου 200 τ.μ.) μπορεί να δώσει μέχρι 3.200 κοτόπουλα τον χρόνο. Σύμφωνα με τις προϋποθέσεις εκτροφής, ανά τετραγωνικό μέτρο αναλογούν 4 πουλιά. Κάθε εκτροφή διαρκεί περίπου 2,5 με 3 μήνες, οπότε μέσα στον χρόνο έχουμε 3 με 4 εκτροφές (ήτοι 200 τ.μ.Χ 4 κοτόπουλα= 800 κοτόπουλα Χ 4 εκτροφές= 3.200 κοτόπουλα).
Μόλις τα κοτόπουλα αποκτήσουν το επιθυμητό βάρος, που σήμερα κυμαίνεται στο 1,5 με 1,8 κιλά, ο παραγωγός τα παραδίδει στην εταιρεία. Στη συνέχεια, προχωρά στην απολύμανση της μονάδας, διαδικασία που διαρκεί συνήθως 20 μέρες, ώστε ο χώρος να είναι καθαρός να υποδεχθεί τον νέο πληθυσμό πουλιών.
Συστήματα εκτροφής
Υπάρχουν διαφορετικά συστήματα εκτροφής για τα κοτόπουλα πάχυνσης.
Τα περισσότερα εκτρέφονται σε εσωτερικούς χώρους πτηνοτροφείων, πάνω σε μια στρωμνή από ψιλοκομμένο σανό ή ροκανίδια, η οποία ονομάζεται αχυρόστρωμα. Υπάρχουν επίσης τα λεγόμενα κοτόπουλα διευρυμένων χώρων που εκτρέφονται επίσης σε εσωτερικούς χώρους, όμως έχουν στη διάθεσή τους περισσότερο χώρο από αυτόν των συμβατικών συστημάτων.
Εδαφος κερδίζει το τελευταίο διάστημα η εκτροφή ελευθέρας βοσκής.
Αυτοί οι τύποι εκτροφής πρέπει να είναι σύμφωνοι με τους κανονισμούς εμπορίας της ΕΕ και δηλώνονται στις ετικέτες των προϊόντων πτηνοτροφίας.
Εχουμε λοιπόν τα κοτόπουλα πάχυνσης ελεύθερης βοσκής. Δηλαδή, τα πουλερικά έχουν πρόσβαση στο ύπαιθρο καθημερινά και τρέφονται από τη βλάστηση της περιοχής. Υπάρχουν διάφορες διαβαθμίσεις για τα κοτόπουλα ελεύθερης βοσκής, ανάλογα με το πόσες ώρες μένουν καθημερινά στο ύπαιθρο και το είδος τροφής που λαμβάνουν.
Σημειώνεται ακόμα ότι για να φτάσουν τα κοτόπουλα ελεύθερης βοσκής στο επιθυμητό βάρος (2-2,5 κιλά) απαιτείται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (σε σχέση με τα κοτόπουλα που εκτρέφονται συμβατικά).
Η κοκκιδίωση και πώς αντιμετωπίζεται
Προσοχή στην κοκκιδίωση. Είναι μια αρρώστια των κοτόπουλων που προκαλείται από ένα παράσιτο το οποίο μεταφέρεται με τις κουτσουλιές. Η καλή υγιεινή βοηθάει στην πρόληψή του. Αν δείτε αίμα στις κουτσουλιές των κοτόπουλων είναι το πρώτο που πρέπει να ελέγξετε. Τα φάρμακα στην τροφή βοηθούν στην πρόληψη, αλλά αν δεν θέλετε να χρησιμοποιείτε φάρμακα, μπορείτε να σταματήσετε αρκετά γρήγορα την ασθένεια βάζοντας ξύδι στο νερό που πίνουν τα πουλιά – μια κουταλιά της σούπας ξύδι σε κάθε λίτρο νερό για τρεις ημέρες. Και φυσικά καθαρίστε καλά τον χώρο και αλλάξτε το αχυρόστρωμα.
Υγιεινό διαιτολόγιο, φρέσκο νερό και φωτισμός
Εκτός από την τροφή και το νερό, η θερμοκρασία και η ποιότητα του αέρα παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και την καλή υγεία των κοτόπουλων. Γενικά είναι ανθεκτικά πτηνά, ωστόσο ο πτηνοτρόφος θα πρέπει να προσέχει τα εξής:
Η τροφή πρέπει να βασίζεται σε υγιεινό διαιτολόγιο, το οποίο περιλαμβάνει δημητριακά, όπως σιτάρι και καλαμπόκι, πρόσθετες βιταμίνες και μέταλλα. Απαραίτητη είναι η συνεχής πρόσβαση σε φρέσκο καθαρό νερό.
Η θερμοκρασία (για τις εκτροφές εσωτερικού χώρου) πρέπει να είναι σταθερή για την άνετη διαβίωση των πτηνών. Τα κοτόπουλα είναι ευαίσθητα στις ακραίες θερμοκρασίες, όταν συνδυάζονται με υψηλή υγρασία, και μπορεί να πεθάνουν από υπερθέρμανση.
Ο καλός εξαερισμός του πτηνοτροφείου είναι επίσης βασικός για να αποτραπεί η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα, αμμωνίας και σκόνης που παράγονται από τα πτηνά και να αποφευχθούν τα αναπνευστικά προβλήματα στα κοτόπουλα.
Το αχυρόστρωμα πρέπει να είναι στεγνό. Το υγρό αχυρόστρωμα μπορεί να προκαλέσει δερματικά προβλήματα στα κοτόπουλα και επηρεάζει την ποιότητα του αέρα. Ωστόσο, το αχυρόστρωμα δεν πρέπει να είναι υπερβολικά ξηρό, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα σκόνης στον ορνιθώνα.
Τα κοτόπουλα πρέπει επίσης να μπορούν να κινούνται άνετα στον χώρο και να μην είναι στριμωγμένα το ένα πάνω στο άλλο.
Το πτηνοτροφείο πρέπει να διαθέτει καλό φωτισμό, ενώ είναι απαραίτητο το σκοτάδι για 8 συνεχόμενες ώρες, ώστε να εξασφαλιστεί η καλή ανάπτυξή τους.
Αν και ανθεκτικά, τα κοτόπουλα φοβούνται εξαιρετικά εύκολα και στην προσπάθειά τους να κρυφτούν μπορεί να τραυματιστούν ή να ποδοπατηθούν από άλλα। Για τον λόγο αυτόν είναι καλό να αποφεύγονται οι θόρυβοι. Επίσης τα κοτόπουλα πρέπει να επιθεωρούνται τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα για πιθανά προβλήματα.

ΠΗΓΗ : ETHOS

Προτροπή στους Έλληνες καταναλωτές να συνεχίσουν απρόσκοπτα την κατανάλωση ελληνικών αυγών απευθύνει η Ένωση Αυγοπαραγωγών Ελλάδος (ΕΑΕ), διευκρινίζοντας ότι το πρόβλημα με την επιμόλυνση κτηνοτροφικών προϊόντων, που προκλήθηκε στη Γερμανία από ζωοτροφές με διοξίνες, αφορά μόνον τα προϊόντα, που παρήχθησαν στη χώρα αυτή। Επίσης, η ΕΑΕ αναφέρει σε σχετική ανακοίνωση ότι δεν εισάγονται φρέσκα αυγά από τη Γερμανία।

Η ένωση σημειώνει ότι το ελληνικό αυγό ήταν και είναι απόλυτα ασφαλές και διακρίνεται από την επισήμανση EL τόσο στη σφραγίδα επάνω στο κέλυφος όσο και από τη σήμανση στη θήκη συσκευασίας του. Τέλος, τονίζει ότι παρακολουθεί τη δραστηριότητα των αρμόδιων ελεγκτικών Αρχών.

ΠΗΓΗ : ΠΑΣΕΓΕΣ

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ ΠΤΗΝΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ
Του Ζωοτεχνολόγου Β. Σελέκου

Η Σαλμονέλλα ανήκει σε μια ομάδα βακτηρίων, τα εντεροβακτηριοειδή, η οποία περιλαμβάνει τα πλέον παθογόνα gram αρνητικά βακτήρια, όπως η E. Coli, η Klebsiella, o Proteus και η Yersinia (που προκαλεί την πανούκλα). Το μεγαλύτερο πρόβλημα κατά την μόλυνση είναι η παραγωγή ενδοτοξινών στον οργανισμό του πτηνού.
Είναι μικροοργανισμοί με μορφολογία σε σχήμα ράβδου, διαστάσεων 0,6 Χ 2-3μm, που βρίσκονται συνήθως μεμονωνομένα. Είναι επίσης αερόβια και προαιρετικά αναερόβια, ασπορογόνα και χρωματίζονται με την gram χρώση, κόκκινα (αρνητικά).Αναπτύσσονται σε ειδικά θρεπτικά υλικά στα οποία δεν αναπτύσσονται οι εσερίχιες και τα άλλα εντεροβακτηρικά. Τέτοια υλικά είναι το άγαρ με δεσοξυχολικό (DCA), το Wilson – Blair,το S.S – άγαρ κ.α.
Η Σαλμονέλλωση των πτηνών είναι μια παλιά και αρκετά γνωστή ασθένεια.Συναντάται με πολλά ονόματα (pullorum disease), τύφος των πτηνών, παράτυφος, παράλυση των πτερύγων και των ποδιών, κ.τ.λ.) διότι στην πραγματικότητα πρόκειται για ενα σύνολο ασθενειών παρά για μια μόνο ασθένεια. Όλες οι μορφές αυτών των διαφορετικών νόσων προκαλούνται από βακτήρια του γένους Salmonella το οποίο συμπεριλαμβάνει, ανάλογα με τον τύπο, τρία είδη, αλλά πάνω από 2000 ορότυπους (οι μικροβιολόγοι δημιουργούν ορότυπους, ή ονόματα για τους μικροοργανισμούς εξετάζοντας τους συνδιασμούς των αντιγόνων επιφανείας των βακτηριακών κυττάρων).
Δυο απο τα είδη Σαλμονέλλας είναι ακίνητα (S.pullorum και S.gallinarum) και προσβάλουν κυρίως όρνιθες και ινδόρνιθες. Η ασθένεια που ονομάζεται pullorum disease, είναι επίσης γνωστή σαν λευκή διάρροια, προκαλείται απο την Salmonella pollorum και προσβάλλει κυρίως νεαρά ορνίθια και ινδορνίθια μικρότερα των τεσσάρων εβδομάδων. Είναι αρκετά ασυνήθιστο για κατοικίδια πουλιά ή άλλα αγρια πτηνά να εμφανίζουν αυτή την ασθένεια.
Ο τύφος των πτηνών, που προκαλείται απο την Salmonella gallinarum, προσβάλλει επίσης κυρίως τα πουλερικά αλλά μπορεί να εμφανιστεί περιστασιακά και σε θηραματικά και άγρια πτηνά. Παρατηρείται σε πτηνά όλων των ηλικιών αλλά παρουσιάζει μεγαλύτερη θνησιμότητα στα νεαρά πτηνά. Εμφανίζεται στα κατοικίδια πουλιά σπανιότερα ακόμα και απο την λευκή διάρροια. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα κατοικίδια πτηνά όσον αφορά όλες αυτές τις ασθένειες είναι η παράλληλη διατήρηση πουλερικών της αυλής. Τα κατοικίδια πουλερικά δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιούνται για την επώαση αυγών παπαγάλων εκτός αν είναι απαλλαγμένα και ελεγμένα από αυτές ή και άλλες ασθένειες των πτηνών.
Η ασθένεια η οποία έρχεται συνήθως στο μυαλό των περισσότερων ανθρώπων όταν σκέφτονται τη Σαλμονέλλα είναι ο παράτυφος ή η Σαλμονέλλωση, η οποία στα πτηνά συντροφιάς προκαλείται κυρίως από κινητές σαλμονέλες του είδους Salmonella Typhi-murium. Αυτoί οι τύποι Σαλμονελλών προσβάλλουν όλα τα θερμόαιμα και ψυχρόαιμα θηλαστικά συμπεριλαμβανομένων και των κατοικίδιων πτηνών, αλλά και τον άνθρωπο. Οι περισσότεροι τύποι Σαλμονελλών που προσβάλλουν τα πτηνά συντροφιάς δεν προκαλούν σοβαρές ασθένειες στον άνθρωπο.Τα μικρά παιδιά όμως και οι ηλικιωμένοι, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Η πρόληψη των κρουσμάτων Σαλμονέλλωσης είναι υπευθυνότητα των ζωοτεχνών και των κτηνιάτρων, οι οποίοι πρέπει να ελέγχουν και να προλαμβάνουν την Σαλμονέλλωση στα πτηνά όχι μόνο από οικονομική πλευρά, αλλά και σαν μια ουσιαστική προσπάθεια στην μείωση της εμφάνισης ανθρώπινων μολύνσεων. Γι’ αυτό το λόγο είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε αυτή την ασθένεια.
Η Σαλμονέλλωση μπορεί να προκαλέσει πολύ υψηλή νοσηρότητα και μεγάλη θνησιμότητα στα πτηνά. Εμφανίζεται σε όλους τους τύπους πουλιών συντροφιάς, αλλά μπορεί να δημιουργήσει και ασυμπτωματικούς φορείς, πράγμα που σημαίνει ότι ένα πτηνό μπορεί να φέρει τα βακτήρια αλλά να μην παρουσιάζει κανένα σύμπτωμα της ασθένειας. Απο αυτό το γεγονός προέρχεται ο όρος «Typhoid Mary», που υποδηλώνει ένα φορέα ο οποίος τριγυρίζει διαδίδοντας την ασθένεια χωρίς καν να το γνωρίζει. Τα άγρια περιστέρια και πτηνά είναι γνωστό ότι αποτελούν ευκαιριακούς φορείς, γι’ αυτό πολλές επιδημίες Σαλμονέλλας παρουσιάζονται σε υπαίθρια εκτροφεία πτηνών και περιστεριών.
Οι μολύνσεις των πτηνών από Σαλμονέλλα προκαλούν γενικά την εμφάνιση μιας ασθένειας της οποίας η διάγνωση είναι δύσκολη διότι τα συμπτώματά της δεν είναι ειδικά, με άλλα λόγια, πολλές άλλες ασθένειες προκαλούν παρόμοια συμπτώματα. Αυτά τα συμπτώματα συμπεριλαμβάνουν την απάθεια, τη δυσκινησία και την μειωμένη ζωτικότητα του πτηνού, το οποίο συνήθως σταματάει να τρώει, αλλά μπορεί να πίνει πολύ νερό και να εμφανίζει σοβαρή, βλεννώδη και υδαρή διάρροια. Το λερωμένο πτέρωμα γύρω από την αμάρα είναι μερικές φορές το μοναδικό σύμπτωμα που παρατηρεί ο ανήσυχος ιδιοκτήτης. Μερικές φορές παρατηρείται επιπεφυκίτιδα (μόλυνση των ματιών). Αυτές οι οξείες περιπτώσεις (ταχείας εξέλιξης) συχνά απολήγουν στο θάνατο ενός ή πολλών πτηνών. Η θνησιμότητα μπορεί να φτάσει και το 100%!, ιδιαίτερα σε νεαρά πτηνά.
Σε άλλες περιπτώσεις, η ασθένεια εκδηλώνεται σταδιακά και αυτές καλούνται υποξείες ή χρόνιες όπου η ασθένεια διαρκεί πολύ περισσότερο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, συχνά παρατηρούνται συμπτώματα που έχουν σχέση με το κεντρικό νευρικό σύστημα. Τα πτηνά μπορεί να κρατούν τα κεφάλια τους σε περίεργες θέσεις, όπως σκυμμένα (ραϊβόκρανο), ή μπορεί να φαίνεται ότι κοιτούν συνεχώς ψηλά, ή ότι έχουν μειωμένη αίσθηση της ισορροπίας, διότι παραπατούν σα μεθυσμένα. Αυτά τα συμπτώματα οφείλονται στην είσοδο των Σαλμονελλών στην αιματική κυκλοφορία (θυμηθείτε ότι είναι κινητές και έτσι μπορούν να μετακινούνται) και τη μετανάστευση και εγκατάστασή τους στον εγκέφαλο και την σπονδυλική στήλη. Συχνά επίσης εντοπίζονται στις αρθρώσεις των πτηνών και στη συνέχεια προκαλούν αρθρίτιδες και χωλότητα, με πολλές φορές σοβαρή εξοίδηση των αρθρώσεων. Εαν η νόσος έχει προχωρήσει σε κάποιο απο αυτά τα στάδια συνήθως είναι ήδη προσβεβλημένα και τα άλλα όργανα του σώματος.
Η εργαστηριακή διάγνωση στην οξεία μορφή εμφανίζει χαρακτηριστικές αλλοιώσεις οξείας σηψαιμικής ασθένειας, δηλαδή υπερτροφία του ήπατος και του σπλήνα, νεκρωτικές εστίες ή οζίδια στο συκώτι, στο σπλήνα, στα νεφρά, στους πνέυμονες, στο πάγκρεας, καθώς και οξεία εντερίτιδα.
Στην υποξεία και στην χρόνια μορφή παρατηρούνται επίσης νεκρωτικές εστίες οι οποίες σε χρόνιες καταστάσεις έχουν μέγεθος κεχριού. Στον εγκέφαλο και στους όρχεις επίσης είναι δυνατό να βρεθούν φλεγμονώδης εστίες.
Οι αλλοιώσεις στα έντερα είναι χαρακτηριστικές στις υποξείες ή στις χρόνιες μορφές. Στον βλενογόνο τους μπορούν να παρατηρηθούν λευκόφαιες πλάκες (υπερπλασία λεμφοζιδίων). Οι αρθρώσεις επίσης κατα την διάνοιξή τους παρουσιάζουν πυκνόρευστη βλέννα.
Μερικά πτηνά πεθαίνουν μετά απο μία περισσότερο ή λιγότερο παρατεταμένη νόσηση απο την ασθένεια, αλλά μερικά μπορεί να αναρρώσουν και στην συνέχεια γίνονται φορείς και διασπείρουν συνεχώς τα βακτήρια με τα κόπρανα ή τις εκκρίσεις τους, τα οποία μπορεί να μολύνουν άλλα πτηνά. Λόγω της μετάδοσης μέσω των κοπράνων συχνά εκτίθενται και οι ανθρώποι στον κίνδυνο μόλυνσης.
Στα πτηνά που διατηρούμε σαν κατοικίδια, η μετάδοση παρατυφοειδών μικροοργανισμών γίνεται κυρίως απο την πεπτική οδό, αν και συμβαίνει επίσης και μετάδοση μέσω του αέρα (αποξήρανση και διασπορά στον αέρα) των μικροοργανισμών που υπάρχουν στα κόπρανα. Η κατανάλωση τροφής ή νερού που έχει μολυνθεί απο ποντικούς, μύγες ή άλλα παράσιτα αποτελεί την σημαντικότερη αιτία. Η μόλυνση περνά εύκολα απο τα θηλυκά πτηνά στα αυγά τους όταν αυτά γεννηθούν. Επιπλέον μετά την γέννησή τους τα αυγά μπορούν να μολυνθούν απο μολυσμένα κόπρανα και να προκληθεί η νόσος. Είναι πραγματικά καλύτερα για αυτά τα έμβρυα να πεθαίνουν πριν την εκκόλαψη διότι εάν προσαρμοστούν στη Σαλμονέλλα μπορούν να τη μεταδώσουν στους χώρους ανάπτυξης των νεοσσών. Ακόμα ένας τρόπος με τον οποίο οι νεοσσοί μπορεί να μολυνθούν απο τους γονείς τους είναι κατα τη λήψη του μολυσμένου «γάλακτος του προλόβου».
Το καλύτερο που μπορεί να γίνει για τη θεραπεία της Σαλμονέλλωσης είναι η πρόληψη. Αυτά που απαιτούνται απαραιτήτως είναι η καλή υγιεινή κατάσταση, η απολύμανση και η καθαριότητα. Όλες οι τροφές που προορίζονται για τα πουλιά θα πρέπει να φυλάσσονται καταλλήλως, μακριά από ποντίκια, μύγες και έντομα. Οι ανοιχτές συσκευασίες “βιταμινών” με βάση το αυγό ή τα μπισκότα (αυγοτροφές) , που πωλούνται σε πολλά pet-shops, είναι επιρρεπείς στις μολύνσεις. Οι συσκευασμένες και κυρίως οι βιομηχανοποιημένες τροφές (extruded) σε μορφή κροκέτας ή ξηρής αυγοτροφής, είναι απίθανο να φέρουν μικροοργανισμούς Σαλμονέλλας εξαιτίας της διαδικασίας θέρμανσης που υπόκεινται κατα την παρασκευή τους. Άρα μπορούν να χορηγούνται άφοβα στην διατροφή των πτηνών συντροφιάς.
Τα δοχεία της τροφής επίσης, τα κλουβιά και οι χώροι ανάπτυξης των νεοσσών θα πρέπει να απολυμαίνονται συχνά. Τα περιττώματα δεν θα πρέπει να συσσωρεύονται στα κλουβιά ή στις φωλιές. Τα υλικά των φωλιών θα πρέπει να φυλάσσονται καθαρά και στεγνά και να αντικαθίστανται όποτε αυτό απαιτείται. Η βιομηχανία των πουλερικών πλένει ή καπνίζει τα αυγά, αλλά αυτή η διαδικασία δεν είναι εφικτή στα κατοικίδια πτηνά.
Φυσικά τα νέα πτηνά που εισάγονται στην εκτροφή θα πρέπει να είναι απαλλαγμένα και ελεγμένα από Σαλμονέλλα. Ο έλεγχος θα πρέπει να πραγματοποιήται με ετήσιες κτηνιατρικές εξετάσεις ιδιαίτερα στα πτηνά που στεγάζονται σε εξωτερικό χώρο συνεχώς, ή έρχονται σε επαφή με άλλα πτηνά (επιδείξεις, εκθέσεις, παζάρια πουλιών κ.λ.π.). Σε υπαίθρια εκτροφεία ή στους περιστερώνες, θα πρέπει να αποφεύγεται η επίσκεψη άγριων πτηνών ή περιστεριών(η λεπτή σίτα παρέχει προστασία και από τα έντομα),καθόσον αυτά μπορεί να είναι φορείς Σαλμονελλών. Οποιοδήποτε πτηνό δώσει θετικά αποτελέσματα στις καλλιέργειες θα πρέπει να θεραπεύεται ή να απομακρύνεται απο το σμήνος. Αυτά τα πτηνά δεν θα πρέπει να πωλούνται σε καμία περίπτωση, εκτός και εαν ο αγοραστής είναι πλήρως ενημερωμένος για τους κινδύνους που εγκυμονούν για την υγεία τόσο των ίδιων των πτηνών όσο και τη δική του. Αλλά και ο ίδιος ο ιδιοκτήτης των κατοικίδιων πτηνών θα πρέπει να τηρεί τους κανόνες υγιεινής. Αυτό έχει αποδειχθεί σε περιπτώσεις που οι ιδιοκτήτες μόλυναν οι ίδιοι τα δικά τους πτηνά!
Η θεραπεία της Σαλμονέλλωσης φαρμακευτικά γίνεται μόνο με το κατάλληλο αντιβιοτικό. Ωστόσο δεν έχει αποδειχθεί ότι η φαρμακευτική θεραπεία απομακρύνει τη μόλυνση, γι’αυτό συνιστάται να γίνονται καλλιέργειες σε τακτά χρονικά διαστήματα μετά την αγωγή. Για να διαγνωστεί η Σαλμονέλλα, το βακτήριο πρέπει να απομονωθεί και να ταυτοποιηθεί. Η παρατήρηση μερικών συμπτωμάτων όπως αυτά που αναφέρθηκαν δεν σημαίνει ότι το πουλί πάσχει από Σαλμονέλλωση. Η Σαλμονέλλα απαιτεί ειδικά υποστρώματα για να ταυτοποιηθεί σωστά και στη συνέχεια πρέπει να γίνει αντιβιόγραμμα για να επιβαιβεωθεί εάν το αντιβιοτικό που θα χορηγηθεί πρόκειται πράγματι να θεραπεύσει τη λοίμωξη. Συνήθως χρησιμοποιείται Spectinomycin (ενέσιμη), Οxytetracycline (στοματικά ή ενέσιμη), Furazolidone ή nitrofurazone (στοματικά), Chloramphenicol (στοματικά ή ενέσιμη), Sulfadiazine + trimethoprime (στοματικά), Sulfadimidine (στοματικά) κ.τ.λ.
Δεν πρέπει παράλληλα να ξεχνάμε όμως την αντοχή που αναπτύσσουν τα βακτήρια προς τα αντιβιοτικά. Οι Σαλμονέλλες άρχισαν να εμφανίζουν αντοχή στα αντιβιοτικά εδώ και 25 πλέον χρόνια. Οι τετρακυκλίνες και η αμπικιλλίνη ήταν από τις πρώτες στις οποίες οι Σαλμονέλλες άρχισαν να αναπτύσσουν ανθεκτικά στελέχη.

Τα τελευταία χρόνια έχει ξεκινήσει ένας αγώνας δρόμου από τα ερευνητικά εργαστήρια τροφών και φαρμάκων για πτηνά συντροφιάς για την καταπολέμηση των Σαλμονελλών. Οι extruded τροφές και αυγοτροφές που παρασκευάζονται σε υψηλές θερμοκρασίες, εξαφανίζουν τα περισσότερα βακτήρια και τα σπόρια τους. Επίσης ορισμένες εταιρείες παρασκευής φυτικών φαρμάκων παρασκεύασαν ιδιαίτερα αποτελεσματικά φυτικά φάρμακα, βασισμένα στις αντιμικροβιακές ιδιότητες που παρουσιάζουν ορισμένες φυτικές ουσίες όπως η αλυσίνη. Το πλεονέκτημα αυτών των φαρμάκων είναι η δημιουργία φυσικής άμυνας και καταστολής των βακτηρίων της Σαλμονέλλας, χωρίς τον κίνδυνο της δημιουργίας ανθεκτικών στελεχών και άλλων ανεπιθύμητων παρενεργειών που προκαλεί η χρήση των αντιβιοτικών.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Αρτοποιός Ε. Παθολογία πτηνών. Θεσσαλονίκη, 1986.
2. Burr E. Diseases of cage birds. Ames: lowa State University Press, 1987.
3. Eυσταθίου Λ. Μικρή Κτηνιατρική Εγκυκλοπαίδεια. Αθήνα.
4. Hawley B. Avian Research Center. Chilton U.S.A.
5. Σπαής Α. Νοσολογία πτηνών. Θεσσαλονίκη, 1979.
6. Σελέκος Β. Σαλμονελλώσεις πτηνών. Πτυχιακή εργασία. Φλώρινα, 1992.
7. Χαριτόπουλος Δ. Σημειώσεις Μικροβιολογίας. Φλώρινα, 1987.

Δεν φοβάμαι να το πω δημόσια, ότι η κτηνοτροφία τα προηγούμενα χρόνια δεν είχε την προσοχή που της άρμοζε. Αυτό όμως έχει αλλάξει και κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει δήλωσε ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μιχάλης Παπαδόπουλος από το βήμα του Παμφωκικού Κτηνοτροφικού Συνεδρίου, κάνοντας……. ταυτόχρονα ένα μίνι απολογισμό της πεντάμηνης παρουσίας του στο υπουργείο. «Το θέμα της ομιλίας μου σήμερα τόνισε , αφορά την σημερινή πολιτική του ΥΠΑΑΤ για την κτηνοτροφία. Και το τονίζω αυτό, για να ξεκαθαρίσω για άλλη μία φορά, ότι η κτηνοτροφία όλης της Ελλάδας, αποτελεί σημαντική προτεραιότητα της Πολιτικής Ηγεσίας του Υπουργείου και της Κυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή. «Και αυτό δεν συμβαίνει μόνο λόγω του ότι πρόκειται για έναν κλάδο από τον οποίο τρέφονται και ζουν χιλιάδες οικογένειες στην ελληνική επαρχία. Συμβαίνει γιατί αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι η εγχώρια παραγωγή των παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων όπως το γάλα, τα τυροκομικά, το κρέας, το μέλι αποτελούν έναν διατροφικό θησαυρό, με μοναδική ποότητα και διατροφική αξία. Πρόκειται για ένα μοναδικό προνόμιο για το οποίο λίγες χώρες στον κόσμο μπορούν να υπερηφανεύονται.» «Επιπλέον γνωρίζουμε και δεν φοβάμαι να το πω δημόσια, ότι η κτηνοτροφία τα προηγούμενα χρόνια δεν είχε την προσοχή που της άρμοζε. Αυτό όμως έχει αλλάξει και κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει.» «Μέχρι σήμερα, -πέντε μήνες μετά την ανάληψη μας της Πολιτικής Ηγεσίας του ΥΠΑΑΤ, – έχουν δοθεί σημαντικές λύσεις σε θεσμικά και χρόνια προβλήματα του κλάδου».

«Και αναφέρω ενδεικτικά:

1) την εφαρμογή μηνιαίων ισοζυγίων αγορών και πωλήσεων κρέατος,

2) τον καθορισμό των αναγραφόμενων στοιχείων σχετικά με την καταγωγή-προέλευση του κρέατος στις ετικέτες ζυγιστικών μηχανών

3) την προαιρετική ένδειξη «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΑΝΩ ΤΩΝ 5 ΜΗΝΩΝ» για το βoειο-μοσχαρίσιο κρέας

4) την μείωση του ΕΤΑΚ για τις κτηνοτροφικές επιχειρήσεις


5) την ενίσχυση του κλάδου της Μελισσοκομίας»

«Και φυσικά, δεν επαναπαύομαστε και δεν σταματάμε εκεί.» «Στο πλαίσιο ενίσχυσης της ελληνικής κτηνοτροφίας και του διαλόγου με τα συνδικαλιστικά όργανα και τους αρμόδιους φορείς υπάρχουν σε εξέλιξη σημαντικά μέτρα που θα δώσουν σημαντική ανάσα στον κλάδο. Κεντρικές κατευθύνσεις των δράσεων μας για την ανάπτυξη και ενίσχυση της κτηνοτροφίας είναι: η βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου με έμφαση στην ποιότητα και στην τυποποίηση των γεωργικών – κτηνοτροφικών προϊόντων και στην ενίσχυση των μηχανισμών προώθησης και προβολής τους. η ενίσχυση αγροτικών δραστηριοτήτων φιλικών προς το περιβάλλον, βελτίωση της ποιότητας των παραγόμενων αγροτικών προϊόντων, διασύνδεση με τις υπόλοιπες δραστηριότητες των κατοίκων καθώς και με τις ιστορικές και πολιτιστικές παραδόσεις.» «Οι Έλληνες κτηνοτρόφοι χρειάζεται να έχουν δυνατότητες οργανωμένης προώθησης των προϊόντων τους, το οποίο όμως δεν γίνεται αυτόματα. Η αγροτική ανάπτυξη χρειάζεται υποδομές επιχειρηματικού χαρακτήρα. Αυτό αποτελεί και τη μεγάλη πρόκληση για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς και τις αγροτικές επιχειρήσεις νέου τύπου. Ο έλληνας κτηνοτρόφος πρέπει να αξιοποιήσει συλλογικές επιχειρηματικές προσπάθειες με σύγχρονες, μεγάλες και ενιαίες συνεταιριστικές ενώσεις, με δυναμικές επιχειρήσεις στην αγροτική μεταποίηση, με οργανωμένα δημοπρατήρια, με διεθνείς εκθέσεις για προβολή των προϊόντων.» «Για να διασφαλίζεται καλύτερα η σταθερότητα στο κτηνοτροφικό εισόδημα, ο έλληνας κτηνοτρόφος θα πρέπει να επεκταθεί και σε δραστηριότητες, οι οποίες συνδυάζουν εισοδήματα σε διαφορετικές περιόδους του χρόνου. Η κτηνοτροφική δραστηριότητα μπορεί να συνδυαστεί με άλλες πρωτοβουλίες είτε τουριστικού χαρακτήρα μέσα από τα προγράμματα αγροτουρισμού είτε παραγωγικού χαρακτήρα μέσα από την ανάπτυξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες συσκευάζουν, τυποποιούν και προωθούν τα αγροτικά προϊόντα.» «Το μήνυμα του σημερινού συνεδρίου είναι για εμένα ότι η Ελλάδα θα πρέπει να κερδίσει τη μάχη της ποιότητας, του ποιοτικού και διαφοροποιημένου προϊόντος, των εξειδικευμένων αγορών υψηλών απαιτήσεων, των καταναλωτών με υψηλότερο εισόδημα. Τα ελληνικά προϊόντα και οι ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει να εμφανίσουν συνέχεια και βεβαιότητα στην ποιότητα.»

Τη δέσμευσή του ότι εντός των αμέσως επόμενων ημερών θα συγκεκριμενοποιήσει τις δυνατότητες της κυβέρνησης να δώσει ουσιαστικές λύσεις σε χρονίζοντα προβλήματα των πτηνοτρόφων, κατέθεσε ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μιχάλης Παπαδόπουλος κατά τη διάρκεια σύσκεψης με τα μέλη του Δ.Σ. του Συνδέσμου Πτηνοτροφικών Επιχειρήσεων Ελλάδας.

Οι εκπρόσωποι του Συνδέσμου έθεσαν στον κ. Παπαδόπουλο σειρά αιτημάτων τους, τα οποία απαιτούν επίλυση. Ο υφυπουργός ενημερώθηκε λεπτομερώς για όλα τα ζητήματα που τέθηκαν και ζήτησε τη συνεργασία του Συνδέσμου «για να βελτιώσουμε τις ελλείψεις και να δώσουμε λύσεις στα προβλήματα. Παράλληλα, επεσήμανε ότι θεωρεί απαραίτητη τη συμμετοχή του Σ.Π.Ε.Ε. στο Συμβούλιο Αγροτικής Πολιτικής και θα κινηθεί άμεσα και προς την κατεύθυνση αυτή.

Τέλος, ο κ. Παπαδόπουλος έκανε σαφές ότι θα έχει επαφές με όλα τα εμπλεκόμενα υπουργεία και τους αρμόδιους συναδέλφους τους, ώστε να δοθούν ουσιαστικές απαντήσεις στα θέματα που τέθηκαν από τα μέλη του Συνδέσμου.

ceba

Απέρριψε μεν την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για χρήση χημικών ουσιών για την απολύμανση των σφάγιων κοτόπουλων και άλλων πουλερικών το Συμβούλιο των υπουργών γεωργίας της Ε.Ε. στις 18 του περασμένου Δεκεμβρίου, όμως αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να επιτρέψει κάτι τέτοιο στο μέλλον εφ΄ όσον υπάρξουν νεότερα στοιχεία.

Συγκεκριμένα, όπως διατυπώνεται στην απόφαση του Συμβουλίου 2009/121/ΕΚ, που δημοσιεύτηκε στο φύλλο L 42, της 13ης Φεβρουαρίου, της Επίσημης Εφημερίδας της Ε.Ε., θα πρέπει να απορριφθεί η πρόταση της Κομισιόν για χρήση τέτοιων ουσιών (ενώσεων του χλωρίου) μέχρι να υπάρξουν διαβουλεύσεις με τους υπεύθυνους επιχειρήσεων τροφίμων, ούτως ώστε να μπορούν να αξιολογηθούν πλήρως η αποτελεσματικότητα των ουσιών αυτών αλλά και η ανάπτυξη αντοχών στις αντιμικροβιακές ουσίες, καθώς και οι ενδεχόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκύπτουν από τη χρήση τους.

Για τον σκοπό αυτόν, εξουσιοδότησε την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) να δημοσιεύσει κοινό έγγραφο κατευθυντηρίων γραμμών αντικείμενο την υποβολή στοιχείων για την αξιολόγηση της ακινδυνότητας και της αποτελεσματικότητας των ουσιών για την επιφανειακή απολύμανση τροφίμων ζωικής προέλευσης. Εν αναμονή της συλλογής και αξιολόγησης των στοιχείων αυτών και της έκδοσης του σχετικού πορίσματος, το Συμβούλιο κρίνει απαραίτητο να απορριφθεί εν τω μεταξύ η πρόταση της Επιτροπής.

Για το πλήρες κείμενο της απόφασης, σε pdf μορφή, πιέστε εδώ: